Sektörün dağınıklığı tesadüf değil, yapısal

Türkiye'de süs bitkisi üretimi büyük fidanlıkların değil, binlerce küçük üreticinin elinde. Yalova'da bir aile üç dönümde taflan çoğaltıyor, Sakarya'da bir başkası sadece ardıç yapıyor, Bursa'da biri şimşir formunda uzmanlaşmış. Her biri yaptığı işi iyi biliyor. Hiçbiri tek başına bir projeyi karşılayamıyor.

Sonuç, alıcı tarafında şu şekilde görünüyor: bir peyzaj projesi için 8–10 ayrı üreticiyle konuşmak, her birine ayrı gitmek, ayrı pazarlık yapmak, ayrı araç göndermek, ayrı belge toplamak. Bir kalem eksik kalınca proje bekliyor.

Bu dağınıklığın asıl maliyeti nakliye ya da zaman değil. Standart eksikliği. Aynı isimle satılan iki fidan arasında boy, kök gelişimi ve saksı hacmi bakımından iki kat fark olabiliyor. "5 litre taflan" bir üreticide 30 cm, bir başkasında 50 cm demek. Şantiyeye indiğinde ortaya çıkıyor ve o noktada geri dönüş yok.

Üretimi değiştirmiyoruz, arasındaki katmanı kuruyoruz

Kendi tarlamızda her çeşidi üretmeye çalışmıyoruz. Türkiye'nin bitki üretim gücü zaten var — sorun o gücün alıcıya ulaşma biçiminde. Biz o iki nokta arasına bir katman koyduk.

Model basit: farklı bölgelerdeki mikro üreticilerle çalışıyoruz, siparişi kalem kalem onların üretiminden topluyoruz, kendi araçlarımızla Arnavutköy'deki tesisimize getiriyoruz. Kalemler burada bir araya geliyor, kontrolden geçiyor, tek sevkiyat olarak çıkıyor.

Alıcı tarafında görünen şey tek liste, tek fiyat, tek muhatap, tek fatura. Arka tarafta on ayrı üretici, on ayrı yükleme, on ayrı ödeme olabilir — bu bizim işimiz.

Standardı biz tanımlıyoruz

Toplayıcı olmanın kolay yolu, üreticiden geleni olduğu gibi aktarmaktır. O zaman dağınıklık kaybolmaz, sadece görünmez olur — ve fatura yine alıcıya çıkar.

Bunun yerine kendi kabul kriterlerimizi belirledik. Her kalemin boy aralığı, saksı hacmi, kök gelişimi ve form beklentisi yazılı. Yükleme öncesi kontrolde bu kriterleri karşılamayan fidan araca binmiyor; üreticiye geri gidiyor.

Aynı disiplin ürün bilgisine de uzanıyor. Katalogdaki her kalemin künyesi var: botanik ad, boy, gelişim hızı, olgun ölçü, don dayanımı, dikim aralığı, toprak isteği. Bunlar pazarlama metni değil, metrajınızı hesaplarken kullanacağınız veri. Uluslararası bahçecilik kaynaklarıyla Türkiye uygulaması karşılaştırılarak hazırlandı; iki taraf çelişince ikisini de yazdık ve sebebini açıkladık.

Bu iş güllerle başladı

BitkiTedarik, RosaDelAmore'un kurucusu tarafından, aynı tesiste ve aynı disiplinle kuruldu.

RosaDelAmore, İngiltere'nin David Austin Roses firmasının Türkiye'deki yetkili distribütörü. Almanya'dan Kordes, Hollanda'dan Jac. Verschuren-Pechtold ile çalışıyor; bare-root gül fidanları soğuk zincir bozulmadan getirilip Balaban'daki tesiste saksılanıyor ve köklendiriliyor.

O iş bize iki şey öğretti. Birincisi, uluslararası bir tedarik zincirinin nasıl kurulduğu: üretim tahsisi, sevkiyat planı, gümrük, bitki sağlığı kontrolü, izlenebilirlik. İkincisi ve daha önemlisi, bir fidanın kalitesinin hangi noktalarda belli olduğu. Kök yapısı, saksı dolgunluğu, dal açısı, aşı noktası — bunlar teslimde değil, tarlada anlaşılan şeyler.

David Austin için geliştirdiğimiz seri numaralı izleme sistemi, firmanın dünya genelindeki iş ortakları arasında tekil. BitkiTedarik'te kurduğumuz kontrol yapısı, o sistemin peyzaj ölçeğine uyarlanmış hali.

Kimlerle çalışıyoruz

Nereye gidiyoruz

Hedefimiz Türkiye'nin en büyük fidanlığı olmak değil. Dağınık üretimi tek bir standarda bağlayan katman olmak.

Bunun için üç yönde büyüyoruz: üretici ağını genişletmek — farklı bölgelerden, farklı uzmanlıklarda üreticileri sisteme dahil etmek; çeşit derinliğini artırmak — bugün stoktan karşıladığımız kalemleri çoğaltmak ve tescilli, ıslahçı korumalı çeşitleri kataloğa eklemek; izlenebilirliği belge düzeyine taşımak — hangi kalemin hangi üreticiden, hangi tarihte, hangi kontrolden geçerek geldiğini kayda geçirmek.

Peyzaj tedariğinde standart bir gün oluşacak. Onu bekleyen değil, kuran taraf olmak istiyoruz.